Soomaaliya ayaa gashay marxalad siyaasadeed cusub oo xasaasi ah, iyadoo khilaaf xooggan uu ka taagan yahay hannaanka doorashooyinka iyo muddo xileedka dowladda federaalka, taasoo dhalisay baaqyo isa soo taraya oo uga imanaya saaxiibbada caalamiga ah si loo helo wada-hadal iyo tanaasul siyaasadeed.
Beesha caalamka ayaa xoojisay dadaallada ay ku riixayso dhinacyada siyaasadda Soomaaliya inay dib ugu soo laabtaan miiska wada-xaajoodka, si looga hortago qalalaase siyaasadeed oo hor leh, kaddib muranka ka dhashay geeddi-socodka doorashooyinka iyo wax ka beddelka dastuurka.
Danjiraha Midowga Yurub ee Soomaaliya, Francesca Di Mauro, ayaa sheegtay inay kulamo gaar gaar ah la yeelatay Madaxweynaha Soomaaliya Hassan Sheikh Mohamud iyo Madaxweynaha Puntland Said Abdullahi Deni, iyadoo xustay in labada dhinacba muujiyeen diyaar garow ay ku sii wadaan wada-hadalka siyaasadeed.
“Dadka Soomaaliyeed ayaa go’aamin doona mustaqbalkooda siyaasadeed,” ayay tiri Di Mauro. “Midowga Yurub, oo ah saaxiib muhiim ah, wuxuu rajeynayaa in la gaaro heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay, laguna kalsoonaan karo.”
Waxay intaas ku dartay in Midowga Yurub uu taageersan yahay hannaan siyaasadeed oo loo dhan yahay, kaasoo horseeda is-afgarad ay gaaraan dhammaan dhinacyada siyaasadda Soomaaliya, iyadoo carrabka ku adkeysay muhiimadda ay leedahay ilaalinta xasilloonida iyo sii wadidda dadaallada dib u dhiska dowladnimada.
Dhanka kale, safiirkii hore ee Türkiye u fadhiyay Soomaaliya, Kâni Torun, ayaa ka digay xaalad hubanti la’aan siyaasadeed oo sii kordheysa tan iyo 15-ka May, oo uu ku tilmaamay maalintii uu dastuuriyan ku ekaa muddo xileedka dowladda hadda jirta.
Torun ayaa sheegay in muranka ka dhashay wax ka beddelka dastuurka uu sii kala fogeeyay dhinacyada siyaasadda, isagoo soo jeediyay qorshe dhowr qodob ka kooban oo lagu dejin karo xaaladda.
Qorshahaasi waxaa ka mid ah magacaabista ra’iisul wasaare dhexdhexaad ah, dhismaha xukuumad loo dhan yahay, iyo sameynta guddi doorasho oo madax bannaan. Waxa uu sidoo kale ugu baaqay dhammaan dhinacyada inay ka fogaadaan tallaabooyin hal dhinac ah iyo hadallo sii hurin kara xiisadda.
Midowga Yurub, Qaramada Midoobeey, Midowga Africa iyo Urur goboleedka IGAD ayaa dhiiragaliyay in xal loo helo khilaafka doorashada iyo dhinacyadu aysan ka kicin miiska wada hadalka si loo gaaro heshiis iyo wadar Ogol xilligaan xasaasiga ah.
Hadaladan ayaa imanaya kaddib markii wadahadallo dhowaan ka dhacay Muqdisho ay kusoo dhammaadeen natiijo la’aan, iyadoo saaxiibbada caalamka ay sii wadaan dadaallada diblomaasiyadeed ee lagu dhiirrigelinayo hoggaamiyeyaasha Soomaaliyeed inay gaaraan xal siyaasadeed oo lagu ilaaliyo xasilloonida dalka.
